تبلیغات
انجمن علمی مکانیک و مکانیزاسیون کشاورزی دانشگاه محقق اردبیل - تاریخچه کشاورزی ایران
19 آذر 90

تاریخچه کشاورزی ایران

   نوشته شده توسط: عبدالمطلب کریمی    نوع مطلب :مکانیزاسیون کشاورزی ،

گفته می شود که ایران یکی از اولین کشورهای دنیاست که در آن کشاورزی و تمدن شروع شده و انسان اولیه برای نخستین بار در فلات ایران به کشت و زرع و پرورش دام دست زده است.همچنین گفته می شود که مهاجرت آریایی هابر خلاف مهاجرت مشهور چوپانی و در جستجوی چراگاههای جدید نبوده بلکه مهاجرتی دهقانی و در جستجوی زمین بهتر برای کشاورزی بوده است. ] به نظر می رسد منظومه درخت آسکوریک که از زمان ساسانیان باقی مانده (ترجمه ماهیار نوابی- بنیاد فرهنگ ایران) ودر آن از رجز خوانی یک بز در برابر یک نخل سخن می رود_ نمایشگر اختلاف بین کشاورزان ودامداران اولیه است. اینکه منظومه به نفع بز که قادر به حرکت (کوچ) است پایان می پذیرد حاکی از قدمت ریشه های این منظومه است در آغاز ایجاد باغهای باستان

حفاری هایی که در اطراف کاشان به عمل آمده نشان می دهد که در شش هزار سال پیش ایرانیان متمدن بوده و سیستم زراعی پیشرفته ای داشته اند. در حفاریهای نقاط مختلف ایران مشخص گردیده که در حدود 3300 سال پیش از میلاد مسیح درخت را در ری – کاشان و دامغان به طرز مشابهی نقاشی می کرده اند و بنابراین در آن زمان از لحاظ باغبانی میان نقاط مختلف ایران رابطه برقرار بوده است

دین زرتشت به کشاورزی اهمیت فراوان داده و در اوستا آمده است که سومین جایی که زمین شادمانترین است آنجاست که کی از خدا پرستان یشترین غله را کشت کند

و بیشترین گیاه و میوه را بکارد .

پطروشفسکی از استراسبون روایت می کند که در قرن اول پیش از میلاد مسیح ایرانیان کلیه ی درختان میوه ای که در یونان وجود داشته به استثنای زیتون کشت

می کرده  اند . گزنفون از قول سقراط نقل کرده است که در عصر هخامنشیان باغهایی در ایران وجود داشته که آنها را پارادیس یا پردیس (این کلمه در زبانهای رایج اروپایی به معنای بهشت است) می نامیدند و در آنها در ختان از حیث ارتفاع مساوی و روی خطوط منظم کشت شده و به وسیله چرخ چاههای بزرگی که توسط گاو گردانده می شدند آبیاری می گشت. از میوه های مهم این زمان ایران می توان انگور-

خرما و انجیر را نام برد.

با حمله اسکندر مقدونی کشاورزی ایران رو به افول گذاشت و بسیاری از کاریز ها و باغها و مزارع اطراف آنها از بین رفت و این وضع تا زمان به حکومت رسیدن اردشیر بابکان ادامه یافت. ساسانیان به احیای قنوات و تشویق و توسعه زراعت و باغبانی و دامپروری همت گماشتند و ایران مجددا " آباد شد . همچنانکه پتروشفسکی هم متذکر شده در کتاب پهاوی بوندهشن که مربوط به زمان ساسانیان است و امروزه آن را بن دهش می نامیم از کشت انواع میوه مانند پرتقال – سیب – انگور – خرما – به – لیمو – انار – هلو – فندق – سنجد – بادام –توت – گلابی –پسته – زرد آلو – گردو – شاه بلوط و نیز انواع سبزی و گل و مانند تره تیزک – تره – گشنیز – خیار – نرگس – یاسمن – نسترن – لاله – بنفشه همیشه بهار – گل سرخ و گل زعفران صحبت رفته است.

بعد از ساسانیان تا زمان حمله مغول کشاورزی ایران به تناوب دچار رکود (در زمان بنی امیه) و رونق (در زمان بنی عباس و حکومتهای محلی) گشت. در زمان دیلمیان باغبانی یران به حداکثر توسعه خود رسید و برای اولین بار کشت مرکبات در اطراف دریای خزر آغاز گشت.جالب اینجاست که در این عصر بعضی از انواع سبزی مثل مار چوبه وگل کلم به مقدار زیاد در ایران کشت و مصرف می شدند ولی بعد ها کشت آنها منسوخ شد و  با وجود آنکه هنوز بعضی از کشاورذان آنها را تولید می کنند هنوز مصرف آنها عمومیت نیافته و جزوگیاهان تفننی محسوب می گردند .

در اثر حمله مغول همراه با ویران شدن ایران باغبانی نیز از رونق افتاد و وضع بدین منوال بودتا آنکه غازان خان تیموری(اواخر قرن هفتم و اوایل قرن هشتم هجری قمری)  همت به آبادی مملکت و توسعه کشاورزی گماشت . در قلمرو وی انواع درختان میوه و سبزی هادر تمام نقاط کشت می شدند و باغبانی آنقدر رونق داشت که از اصفهان انواع میوه به هندوستان وآسیای صغیر وازکرمان خرما به سایر ممالک صادر می گشت 

در این دوره اقلید و سورمق مرکز تولید برگه زردآلو وخراسان منطقه مهمی برای کشت انواع میوه به شمار می آمد . از زمان غازان خان (سال700 هجری قمری)کتابی به نام کتاب درعلم فلاحت و زراعت که نویسنده آن ناشناس است باقیمانده که درسال1323 

هجری قمری توسط عبد الغفارخان نجم الدوله با چاپ سنگی منتشر شده است.

بنا به گفته پتروشفسکی در کتاب مذکور که دارای فصول متعدد است در باره حفاظت بذر ها – غلات و اینکه کدام درخت وگیاه از بذر می روید و کدام را باید به صورت نهال کاشت .خواص انگور و دیگر درختان میوه دار و بی ثمر اقسام نباتات زینتی و شایط کود (ربل)دادن صحبت گردیده  و به هر گیاهی بخشی تخصیص یافته است .نویسنده در این کتاب به مشاهدات تجارب و امتحان خویش در تیلستن(قلمه زدن)پیوند زدن انواع درختان مثمر و غیر مثمر و نیز بذر افشانی  نهال کاری و غرس اشجار استفاده کرده و چنین بر می آیدکه شخصا آزمایشهای فنی زیادی در کشاورزی به عمل آورده است. دانشمندان این خطه در عین مطالعه درباره خواص دارویی گیاهان به امور کاملا فنی نیز می پرداختند و دستگاههایی برای بهره برداری از آب تهیه دیدند که از آن جمله می توان چرخ چاه خودکار (چرخ آب عین)را مثال آورد که محمد اصفهانی در قرن دهم هجری قمری جزو چهارده اختراع خود ذکر کرده می نویسد:

(... هشتم- چرخاب عین است که آب از چاه عمیق در غایت آسانی کشیده میشود  و دلو که بر لب چاه رسید خود خالی می گردد ) .

با این همه پس از غازان خان تا اوایل قرن دهم هجری یعنی شروع حکمرانی صفویان دوباره کشاورزی ایران سیری نزولی راطی نمود که دلیل اصلی آن عدم وجود یک حکومت مرکزی و ضعف قوای محلی و جنگهای مداوم بین آنها بود . با مستولی شدن صفویان بر سراسر ایران و تشکیل یک حکومت مرکزی با قدرت بار دیگر کشاورزی در ایران رونق گرفت . هر چند که با وجود تمام کوششها حتی در زمان شاه عباس نیز به رونق قبل از حمله مغول نرسید  .

در این زمان در تمام ایران درختان میوه بویژه زرد آلو – به – انار – بادام و انگور کشت می شدند . کشت  خرما در خوزستان – فارس- کرمان و سیستان مرسوم بود و خرمای ایران (به ویژه خرمای جهرم )بهترین خرمای جهان به شمار می آمد و مقدار زیادی از آن به هندوسستان صادر می شد.کشت مرکبات در مازندران  و زیتون در مازندران و خوزستان معمول بوده . در این دوره خرمای کرمان – پیاز خراسان – انار یزد و شیراز و نیز پرتقال مازندران به خارج صادر می گشت.

لوژن فالاندن که در آن عهد به ایران آمده در سفرنامه خود می نویسد :زراعت ایران مانند زراعت اروپا است .

از زمان صفویان نیز کتابهای کشاورزی مختلفی باقی مانده که مهمترین آنها ارشاد الزراعه تالیف فاضل هروی در سال921 هجری قمری است که در سال 1323 هجری قمری توسط عبد الغفارخان نجم الدوله با چاپ سنگی منتشر گشته است.بعد از صفویان حکمرانان هر کدام بر حسب قدرت و ضعف خود اثراتی بر روی کشاورزی ایران داشتند که روی هم رفته اثرات منفی بیشتر بود و ایران مانند بسیاری از کشورها از قافله تمدن عقب افتاد و کشاورزیش صفویان نیز عقب تر رفت.اولین جنبش به سوی کشاورزی نوین در زمان صدارت شادروان میرزا تقی خان امیرکبیر بوجود آمد.

این مرد کاردان ضمن سایر اقدامات اصولی خود سعی وافری نیز در پیشبرد کشاورزی نمود و علاوه بر وارد کردن انواع بذرهای اصلاح شده با متخصصین خارجی هم قرار دادهایی منعقد ساخت و کشاورزی ایران را به سوی پیشرفت سوق داد.

در اوایل قرن چهاردهم هجری قمری با تاسیس اولین مدرسه کشاورزی ایران به نام مدرسه فلاحت مظفری و وارد کردن سیب زمینی و انواع نهالهای میوه بخصوص سیب و گیلاس از خارج باغبانی ایران توسعه بیشتری یافت و سپس با ایجاد مدارس متوسطه و عالی و دانشکده های کشاورزی موسسه اصلاح و تهیه بذر ونهال و غیره به وضع کنونی در آمد .

 

 

http://keshavarzei.blogfa.com/post-2.aspx


http://greatalin.strikingly.com/
3 تیر 98 00:22

Incredible quite a lot of useful data.
cipla cialis online cialis official site can i take cialis and ecstasy we recommend cialis best buy tadalafil tablets cialis official site warnings for cialis tadalafil 5mg free generic cialis click here take cialis
cialis patient assistance
2 تیر 98 08:47

You mentioned that fantastically!
cialis online holland cialis 20 mg cialis 5 mg para diabeticos chinese cialis 50 mg deutschland cialis online cialis for sale look here cialis order on line cialis online nederland viagra cialis levitra cialis patentablauf in deutschland
http://disleloo.strikingly.com/
1 تیر 98 18:00

Kudos. I like it.
buy generic cialis generic cialis at the pharmacy 40 mg cialis what if i take precios cialis peru viagra or cialis bulk cialis cialis from canada cialis generico en mexico cialis great britain cialis daily dose generic
order a sample of cialis
1 تیر 98 01:02

This is nicely put. !
generic cialis review uk cialis tablets australia deutschland cialis online buy generic cialis when will generic cialis be available cialis purchasing generic cialis pro cialis sicuro in linea buy online cialis 5mg buy cialis cheap 10 mg
http://specorcor.strikingly.com/
31 خرداد 98 08:51

You've made the point.
cialis efficacit tadalafil generic effetti del cialis cialis purchasing buy cialis cheap 10 mg tadalafilo cialis savings card cialis name brand cheap cialis cost cheap cialis
Generic cialis
30 خرداد 98 16:12

Terrific data, Thanks a lot!
pastillas cialis y alcoho achat cialis en europe buy original cialis cialis online nederland we choice free trial of cialis cialis 05 cialis billig cialis tablets cialis daily dosagem ideal cialis
http://backteeti.strikingly.com/
29 خرداد 98 21:55

Really many of amazing data!
costo in farmacia cialis cilas cialis 5mg prix cialis 20mg preis cf cialis baratos compran uk cialis prezzo di mercato estudios de cialis genricos cialis generique import cialis brand cialis nl
http://genwiso.strikingly.com/
29 خرداد 98 05:28

Superb information. Appreciate it.
only here cialis pills cialis prezzo in linea basso cialis mit grapefruitsaft best generic drugs cialis we choice cialis uk cialis kaufen cialis price thailand the best site cialis tablets only best offers 100mg cialis link for you cialis price
http://unspireth.strikingly.com/
28 خرداد 98 06:51

You expressed that perfectly.
cialis venta a domicilio cialis daily dose generic prices on cialis 10 mg click here to buy cialis ou trouver cialis sur le net tadalafil 20mg cialis preise schweiz cialis soft tabs for sale dosagem ideal cialis buying brand cialis online
Cialis prices
27 خرداد 98 01:16

Kudos. I value this!
cipla cialis online only best offers 100mg cialis cialis 20mg preis cf we like it cialis soft gel cialis pills in singapore 200 cialis coupon prescription doctor cialis tadalafil 20 mg legalidad de comprar cialis order cialis from india
http://acanna.strikingly.com/
26 خرداد 98 11:26

Tips very well taken!!
cialis generico en mexico achat cialis en itali generic cialis tadalafil cialis 20 mg acheter cialis kamagra cialis prices in england viagra vs cialis vs levitra cialis cuantos mg hay cialis daily reviews click here take cialis
generic cialis buy uk
25 خرداد 98 21:40

Regards, I enjoy this!
comprar cialis 10 espa241a cialis sans ordonnance cialis side effects dangers order cialis from india buying brand cialis online cialis 5mg prix cialis 20 mg effectiveness cialis price thailand wow cialis tadalafil 100mg cialis for daily use
Cialis online
24 خرداد 98 17:30

You reported this effectively!
cialis e hiv buy cialis online cheapest viagra vs cialis cialis coupon cialis en 24 hora cialis daily click here to buy cialis cialis rezeptfrei sterreich cialis pills price each cipla cialis online
discount cialis
24 خرداد 98 02:45

You actually suggested it fantastically!
cialis kaufen wo cialis tablets for sale cialis arginine interactio cialis pills acheter cialis kamagra cialis sans ordonnance il cialis quanto costa buy name brand cialis on line generic cialis with dapoxetine cialis coupons printable
http://reubetro.strikingly.com/
23 خرداد 98 13:04

Cheers! Wonderful stuff.
try it no rx cialis weblink price cialis tesco price cialis generic cialis 20mg uk chinese cialis 50 mg cialis arginine interactio cialis dose 30mg cialis tadalafil only best offers 100mg cialis cialis purchasing
http://unarjai.strikingly.com/
22 خرداد 98 23:09

Valuable content. Many thanks!
cialis for daily use precios cialis peru buying cialis overnight cialis 5 mg para diabeticos cialis 30 day sample buying brand cialis online cialis pills price each deutschland cialis online cialis pas cher paris il cialis quanto costa
cialisvie.com
21 خرداد 98 01:12

Wow a good deal of superb tips!
rx cialis para comprar cialis 5mg viagra vs cialis weblink price cialis generic cialis 20mg uk generic for cialis cialis 20 mg cialis 20mg preis cf free cialis safe dosage for cialis
http://cialisvie.com/
19 خرداد 98 19:31

Whoa a lot of useful material!
cialis price in bangalore cost of cialis cvs cialis name brand cheap cialis sale online pastillas cialis y alcoho we like it safe cheap cialis cialis 20mg prix en pharmacie cialis authentique suisse buy cheap cialis in uk sialis
http://cialisvie.com/
18 خرداد 98 14:01

Seriously lots of superb tips!
cialis name brand cheap the best site cialis tablets cialis 200 dollar savings card cialis en 24 hora does cialis cause gout cialis 20mg rezeptfrei cialis apotheke cialis generique 5 mg cialis coupon cialis price thailand
http://canadianpharmacyes.com/
24 فروردین 98 08:29

Kudos, Loads of advice.

buy vistagra online safe the best canadian online pharmacies canadianpharmacyusa24h is it legal trust pharmacy canadian drugstore online shopping canadian pharmacies without an rx canadian medications pharmacy canadian pharcharmy online24 canada drug pharmacy how safe are canadian online pharmacies
Buy generic cialis
16 آذر 97 12:36

You've made your point.
side effects of cialis cialis authentique suisse cialis 20mg preis cf cialis prices in england viagra vs cialis vs levitra cialis in sconto callus tesco price cialis cialis 30 day trial coupon cialis generico
buy cialis medication
15 آذر 97 17:25

Regards! Wonderful information!
generic cialis pro does cialis cause gout look here cialis order on line where cheapest cialis estudios de cialis genricos cialis 20mg prix en pharmacie cialis therapie cialis coupons printable cialis taglich discount cialis
Buy generic cialis
14 آذر 97 21:41

Thanks a lot. A good amount of tips.

cialis tadalafil cialis pills price each cialis 5mg prix cialis price in bangalore cialis flussig prices on cialis 10 mg buy original cialis viagra cialis levitra enter site natural cialis buy name brand cialis on line
Buy cialis
14 آذر 97 06:57

Superb stuff. Cheers!
cialis tablets australia if a woman takes a mans cialis only best offers cialis use cialis generic cialis coupons printable only now cialis for sale in us venta de cialis canada cialis wir preise cialis en 24 hora buying cialis on internet
buy cialis online best price
13 آذر 97 19:31

You reported this effectively.
achat cialis en europe the best choice cialis woman side effects of cialis cialis savings card cialis generico online fast cialis online precios de cialis generico canadian cialis viagra vs cialis cialis cost
Buy cialis online
13 آذر 97 08:30

Regards, Lots of material!

cialis 5 mg effetti collateral only now cialis for sale in us cialis generika online prescriptions cialis cialis generico lilly cialis professional yohimbe tadalafil 10 mg tadalafil 20 mg cialis manufacturer coupon cialis super kamagra
buy cialis
12 آذر 97 20:36

You said that well.
cialis sans ordonnance cialis generic availability discount cialis cialis generisches kanada viagra cialis levitra where to buy cialis in ontario ou trouver cialis sur le net cialis in sconto cialis 5 mg scheda tecnica warnings for cialis
buy generic cialis
12 آذر 97 08:07

Valuable posts. Many thanks.
purchase once a day cialis cost of cialis cvs cialis 5 mg online prescriptions cialis cialis para que sirve cialis diario compra cialis kaufen generic cialis at the pharmacy miglior cialis generico tadalafil tablets
Generic cialis
11 آذر 97 20:08

Nicely put, Many thanks.
cialis pas cher paris we like it safe cheap cialis how much does a cialis cost cialis generico milano cialis 5 mg scheda tecnica buy brand cialis cheap cialis daily low cost cialis 20mg cialis en mexico precio cialis generique 5 mg
Cialis canada
11 آذر 97 07:33

Regards! Plenty of content!

how does cialis work cialis daily new zealand prix de cialis price cialis best cialis online cialis generika in deutschland kaufen cialis free trial we recommend cialis info cialis generic tadalafil buy if a woman takes a mans cialis
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30